İşə qəbul prosesində müsahibə (interview) metodları çox müxtəlifdir və seçilən metod vəzifənin səviyyəsi, sənayenin spesifikliyi və işəgötürənin məqsədinə görə dəyişir. Aşağıda ən geniş istifadə olunan müsahibə metodları, onların fərqli cəhətləri, üstünlükləri və çatışmazlıqları ilə birlikdə təqdim edirəm:
🔹 1. Strukturlaşdırılmış müsahibə (Structured Interview): Namizədlərə eyni suallar eyni ardıcıllıqla verilir. Qiymətləndirmə əvvəlcədən hazırlanmış kriteriyalar üzrə aparılır.
Fərqli cəhətləri:
• Müqayisə imkanı yüksəkdir
• Subyektivlik azdır
Üstünlükləri:
✔ Ədalətli və standart yanaşma
✔ Analitik və obyektiv qiymətləndirmə imkanı
Çatışmazlıqları:
✘ Fleksibil deyil, spontan mövzulara toxunmaq çətindir
✘ Daha çox texniki/idarəetmə vəzifələr üçün uyğundur
🔹 2. Qeyri-strukturlaşdırılmış müsahibə (Unstructured Interview): Söhbət şəklində aparılır. Suallar əvvəlcədən tam müəyyənləşdirilmir.
Fərqli cəhətləri:
• Daha sərbəst və açıq atmosfer yaradır
• Danışıq axınına əsaslanır
Üstünlükləri:
✔ Namizədin şəxsiyyətini daha dərindən anlamağa kömək edir
✔ İstənilən sahəyə yönləndirilə bilər
Çatışmazlıqları:
✘ Subyektivlik riski yüksəkdir
✘ Müqayisə aparmaq çətindir
🔹 3. Səriştəyə əsaslanan müsahibə (Competency-Based Interview): Namizədin keçmişdəki davranışları və iş təcrübələri vasitəsilə konkret bacarıqları (liderlik, problem həll etmə, komandada işləmə və s.) dəyərləndirilir. STAR (Situation, Task, Action, Result) texnikasından istifadə olunur.
Fərqli cəhətləri:
• Bacarıqlar faktlara əsaslanaraq yoxlanılır
• Təkcə nəzəri bilik yox, real təcrübə əsas götürülür
Üstünlükləri:
✔ Davranış proqnozu verir
✔ Səriştələrə uyğunluq daha real qiymətləndirilir
Çatışmazlıqları:
✘ Hazırlıqsız namizədlər üçün çətindir
✘ Müsahibəçi STAR texnikasına yaxşı bələd olmalıdır
🔹 4. Texniki müsahibə (Technical Interview): İT, mühəndislik, maliyyə kimi sahələrdə konkret texniki bilik və bacarıqların yoxlanılması məqsədilə keçirilir.
Fərqli cəhətləri:
• Tapşırıq əsaslı və ya texniki suallarla aparılır
• Praktiki biliklər test olunur
Üstünlükləri:
✔ İşə uyğunluğun texniki tərəfi dəqiq ölçülür
✔ Namizədin real bacarığı üzə çıxır
Çatışmazlıqları:
✘ Yumşaq bacarıqlar qiymətləndirilməyə bilər
✘ Bəzən çox texniki olması namizədi gərginləşdirə bilər
🔹 5. Panel müsahibəsi (Panel Interview): Bir neçə müsahibəçi tərəfindən eyni anda aparılan müsahibədir. Fərqli departamentlər və rəhbərlər iştirak edə bilər.
Fərqli cəhətləri:
• Eyni vaxtda çox istiqamətli qiymətləndirmə olur
Üstünlükləri:
✔ Vaxt baxımından effektivdir
✔ Şirkət baxış bucağının çox aspektli analizini verir
Çatışmazlıqları:
✘ Namizəd üçün stresli ola bilər
✘ Qeyri-bərabər iştirak ola bilər (biri daha çox danışa bilər)
🔹 6. Onlayn/video müsahibə: Zoom, Teams və ya digər platformalar üzərindən aparılır. Hibrid və uzaq iş üçün geniş istifadə olunur.
Fərqli cəhətləri:
• Coğrafi sərhədlər olmadan aparılır
• Texniki hazırlıq vacibdir
Üstünlükləri:
✔ Vaxt və yer baxımından çevikdir
✔ Məsafəli namizədlərlə rahat əlaqə qurulur
Çatışmazlıqları:
✘ Texniki problemlər ola bilər
✘ Bədən dili və jestlər tam müşahidə olunmur
🔹 7. Case-interview (Vəziyyət əsaslı müsahibə): Namizədə real və ya simulyasiya edilmiş bir biznes vəziyyəti təqdim olunur və onun bu problemi necə həll edəcəyinə baxılır.
Fərqli cəhətləri:
• Qərarvermə, analiz və məntiqi düşünmə bacarıqları qiymətləndirilir
Üstünlükləri:
✔ Yüksək vəzifələrdə effektivdir
✔ Praktiki bilik və yanaşmanı ölçür
Çatışmazlıqları:
✘ Hazırlıqsız namizədlər üçün çətindir
✘ Vaxt alıcıdır
asimos 