Normal iş yeri necə “toksik” kimi təqdim edilir?
Bəzən insanlar sağlam və normal iş qaydalarını təhlükə, təzyiq və ya mənfi mühit kimi qələmə verirlər. Xüsusilə əvvəllər həqiqətən toksik mühitdə çalışmış şəxslər üçün normal sistemlər belə “şübhəli” görünə bilər.
Amma hər sərt qayda toksiklik deyil.
Hər tələb də mobbinq sayılmır.
Gəlin baxaq: normal iş yerləri ən çox hansı manipulyasiyalarla “toksik” kimi təqdim olunur?
- Nizam-intizamı “diktatura” kimi göstərmək
Normal iş yerində:
Tapşırıqların vaxtında təhvil verilməsi gözlənilir
Qaydalar var
Məsuliyyət ölçülür
Amma toksikliyə öyrəşmiş biri bunu belə təqdim edir:
“Burada nəfəs almağa imkan vermirlər.”
“Hər addımımızı izləyirlər.”
“Bura həbsxanadır.”
Reallıq:
Bu, nəzarət yox, işin səmərəliliyi üçün qurulmuş sistemdir.
- Konstruktiv tənqidi “psixoloji təzyiq” adlandırmaq
Sağlam mühitdə rəhbərlik:
Səhvi göstərir
Düzəliş istəyir
Keyfiyyət gözləyir
Amma bunu toksik göstərənlər deyir:
“Məni hamının yanında alçaltdı.”
“Məni sevmir, ona görə tənqid edir.”
“Mənə qarşı mobbinq var.”
Reallıq:
Bu, şəxsi hücum yox, peşəkar geribildirimdir. İnkişaf tənqidsiz olmur.
- Professional məsafəni “soyuqluq” kimi qələmə vermək
Sağlam iş mühitində:
Şəxsi həyatla iş ayrıdır
Hər kəs hər kəsin həyatına qarışmır
Emosional yox, funksional əlaqə var
Amma bunu pisləyənlər deyir:
“Heç kim bir-birinə yaxın deyil.”
“Hamı robot kimidir.”
“Çox ruhsuz yerdir.”
Reallıq:
Bu, hörmətsizlik yox, şəxsi sərhədlərə hörmətdir.
- İş bölgüsünü “ayrı-seçkilik” kimi təqdim etmək
Bacarıqlı və məsuliyyətli işçiyə daha çətin tapşırıq veriləndə:
“Hər şeyi mənə yükləyirlər.”
“Məni sıxışdırırlar.”
“Məni bezdirib çıxarmaq istəyirlər.”
Reallıq:
Bu, cəza yox, etimad və potensial göstəricisidir.
- Mükafatlandırmanı “favoritizm” adlandırmaq
Daha yaxşı nəticə göstərən biri önə çıxanda:
“Rəhbərliyin adamıdır.”
“Yaltaqlanır, ona görə irəliləyir.”
“Burada ədalət yoxdur.”
Reallıq:
Bu, performansa əsaslanan obyektiv qiymətləndirmədir.
Bəs niyə belə təqdim edirlər?
Çünki bəzi insanlar uzun müddət toksik mühitdə çalışdıqdan sonra travma reaksiyası ilə yaşayırlar.
Onların daxili məntiqi belə işləyir:
• “Hər şey yaxşı gedirsə, deməli nəsə pis olacaq.”
• “İndi mehribandırlar, sabah mütləq problem çıxacaq.”
• “Məzuniyyəti vaxtında verdilər, yəqin növbəti ay hamını işdən azad edəcəklər.”
Əgər pis hadisə baş vermirsə, onlar:
• Xırda bir detalı böyüdür
• Onu böyük problem kimi təqdim edir
• Daxili narahatlıqlarını bununla sakitləşdirirlər
Beləliklə, sağlam sistem onların gözündə gizli təhlükəyə çevrilir.
Hər tələb toksiklik deyil.
Hər qayda təzyiq deyil.
Hər məsafə hörmətsizlik deyil.
Bəzən problem iş mühitində yox, keçmiş təcrübələrin bugünkü baxışımıza təsirində olur.
Sual:
Normal iş yeri ilə toksik iş yeri arasındakı xətt haradan başlayır?
