İş müsahibələri çox vaxt sual-cavab seansı kimi görünsə də, əslində ünsiyyətin 70-90%-i qeyri-verbal (sözsüz) şəkildə baş verir. Siz ağzınızı açıb ilk cümlənizi qurmazdan əvvəl, bədən diliniz HR mütəxəssisinə sizin özünəinamınız, dürüstlyünüz və stressə davamlılığınız haqqında dastanlar danışır.
Bəs, müsahibə otağındakı o “səssiz siqnallar” hansılardır? Gəlin, bədən dilinin şifrələrini HR perspektivindən analiz edək.
1. İlk 7 Saniyə: Enerji və Salamlaşma
Araşdırmalar göstərir ki, müsahibə verən şəxs haqqında ilkin rəy ilk 7-30 saniyə ərzində formalaşır.
- Əl sıxma: Çox zəif əl sıxma özünəinamsızlıq, həddindən artıq güclü əl sıxma isə dominantlıq cəhdi kimi qəbul edilə bilər. Qızıl qayda: qətiyyətli və qısa.
- Göz təması: HR ilə göz təması qurmamaq ya nəsə gizlətdiyinizə, ya da həddindən artıq utancaq olduğunuza işarədir. Lakin gözləri dikib baxmaq da aqressiv görünə bilər. Balans: 60-70% vaxtda göz təması saxlamaq.
2. Oturuş Qaydası və Məkan İdarəçiliyi
Məkan idarəçiliyi sizin həmin iş yerində özünüzü nə qədər “rahat” hiss edəcəyinizi göstərir.
- Həddindən artıq arxaya söykənmək: Bu, “mən hər şeyi bilirəm” və ya saymazyana bir mesaj verə bilər.
- Kürəyi bükmək: Çiyinlərin aşağı düşməsi namizədin yorğun və ya ruhdan düşmüş olduğunu göstərir.
- Qızıl Qayda: Dik oturun, lakin bir az (təxminən 10 dərəcə) HR-a tərəf meyl edin. Bu, sizin aktiv dinləyici olduğunuzu və mövzu ilə maraqlandığınızı sübut edir.
3. Əllər və Jestlər: Səmimiyyətin Aynası
Əllər bizim ən səmimi üzvümüzdür. Yalan danışan insan adətən əllərini gizlətməyə meyl edir.
- Açıq ovuc içi: Bu, dürüstlük və şəffaflıq rəmzidir. Danışarkən əllərinizi masanın üzərində və ya görünən yerdə saxlamaq müsbət təsir bağışlayır.
- Əlləri çarpazlamaq: Bu, müdafiə (defensive) pozisiyasıdır. HR bunu “mən tənqidə və ya suallara qapalıyam” kimi oxuyur.
- Barmaqlarla oynamaq: Qələmi tıqqıldatmaq və ya üzüklə oynamaq yüksək səviyyəli həyəcanın (anxiety) göstəricisidir.
4. Üz İfadələri və Mikromimikalar
Yalançı təbəssüm dərhal seçilir. Həqiqi təbəssümdə gözlərin kənarındakı qırışlar (“qır ayaqları”) hərəkətə gəlir.
- Dodaqları büzmək: Müəyyən bir sual qarşısında dodaqların sıxılması narahatlıq və ya cavabın bəyənilməyəcəyi qorxusudur.
- Göz bəbəklərinin böyüməsi: Həyəcan və ya həqiqətən həmin işə olan ehtirasın (passion) bioloji göstəricisidir.
5. Ayaqların Dili (Görünməyən Detal)
Masanın altında qalan ayaqlarınızın hərəkəti çox vaxt ən doğru məlumatı verir.
- Ayaqların qapıya tərəf baxması: Namizədin həmin an oradan qaçmaq, müsahibəni tez bitirmək istədiyini göstərir.
- Ayaq yelləmək: Stressin bədəndən çıxarılma formasıdır. Sabit dayanan ayaqlar daxili sabitliyin əlamətidir.
HR Nəyi Test Edir? (Kontekst Analizi)
Peşəkar bir HR bədən dilini təkcə bir hərəkətlə qiymətləndirmir. Biz buna “Klasster” (Qruplaşdırma) deyirik. Əgər siz həm əllərinizi çarpazlayırsınız, həm geriyə çəkilirsiniz, həm də göz təmasını kəsirsinizsə, bu artıq ciddi bir “qırmızı bayraqdır”.
Yekun Məsləhətlər:
- Güzgüləmə (Mirroring): HR-ın bədən dilini, səs tonunu və tempini yüngülcə təqlid etmək aranızda “repors” (uyğunluq) yaradır. Lakin bu çox təbii olmalıdır.
- Nəfəs Alın: Dərin nəfəs səsinizin titrəməsinin qarşısını alır və bədəninizin gərginliyini azaldır.
- Özünüzü Videoya Çəkin: Müsahibədən əvvəl özünüzü videoya çəkib izləyin. Hansı “parazit” hərəkətləriniz (saçla oynamaq, burun qaşımaq və s.) olduğunu görün.
asimos 